Đã bao giờ em nằm thừ trên chiếc giường trọ lúc nửa đêm, mắt trân trân nhìn trần nhà và tự hỏi làm sao để ngừng suy nghĩ tiêu cực chưa? Cảm giác ấy giống như một đoạn băng hỏng cứ lặp đi lặp lại trong đầu, khiến trái tim thắt lại vì lo âu.
Là một ông anh từng trải qua đủ thăng trầm, anh hiểu những giọt nước mắt muộn màng của tuổi đôi mươi, khi áp lực công việc và chuyện tình cảm cứ đan xen bủa vây lấy em.
Cơn bão hoang tưởng và những dòng suy nghĩ hỗn độn ban đêm
Cứ mỗi khi căn phòng tắt đèn, thế giới bên ngoài chìm vào giấc ngủ thì đó cũng là lúc hàng vạn câu hỏi “vì sao” bắt đầu cuộc đua marathon trong đầu em. Em trằn trọc lướt lại từng dòng tin nhắn cũ, săm soi từng cáiicon lạnh lùng, rồi tự mình vẽ ra hàng tá kịch bản tồi tệ nhất về một mối quan hệ sắp đổ vỡ hay nguy cơ mất việc.
Em đừng lo lắng hay nghĩ mình đang có vấn đề tâm lý nặng nề. Hàng ngàn cô gái tuổi 25, 30 đang chật vật mưu sinh giữa chốn thị thành ngoài kia cũng có chung những đêm trắng miên man và mệt mỏi như thế.
Hiểu cơ chế não bộ tự vẽ ra kịch bản tồi tệ để phòng vệ
Nhiều lúc nằm trằn trọc giữa đêm, em tự hỏi làm sao để ngừng suy nghĩ tiêu cực khi đầu cứ tự nhảy cóc đến những kết cục xấu nhất. Thực ra, bộ não của em không hề muốn hành hạ chủ nhân của nó. Dưới góc độ tâm lý học, đây chỉ là một cơ chế phòng vệ nguyên thủy nhằm bảo vệ em khỏi tổn thương.
Khi thiếu đi cảm giác an toàn – có thể vì công việc chông chênh, chuyện tình cảm hững hờ hay áp lực tài chính – não bộ sẽ tự động bật chế độ “báo động đỏ”. Nó thà vẽ ra một kịch bản tồi tệ để em… chuẩn bị tinh thần còn hơn là bị bất ngờ đấm cho một cú đau điếng. Nhìn ở góc độ của một người từng trải qua nhiều giông bão, anh nhận ra phần lớn những điều em đang lo lắng chỉ là phim bi do chính tâm trí tự biên tự diễn, hoàn toàn không có thật ngoài đời thực.
Kéo bản thân về thực tại bằng những việc làm nhỏ nhặt nhất
Khi cái đầu em đang nổ tung vì những kịch bản tồi tệ, việc ngồi im một chỗ chỉ làm mọi thứ tệ hơn. Lúc này, cách nhanh nhất để làm sao để ngừng suy nghĩ tiêu cực chính là bắt cơ thể phải vận động để kéo tâm trí trôi nổi về lại hiện tại.
- Dội ngay nước lạnh lên mặt: Một cú sốック nhiệt nhẹ sẽ đánh thức hệ thần kinh, buộc em phải tập trung vào cảm giác lạnh thay vì mải miết lo âu chuyện chưa tới.
- Áp dụng quy tắc 5 phút: Đứng dậy gấp lại chiếc chăn, rửa ngay chiếc cốc trên bàn hoặc nhấp một ngụm nước ấm. Làm một việc cực nhỏ nhưng có kết quả ngay lập tức để não bộ ghi nhận sự kiểm soát.
- Cai nghiện điện thoại tạm thời: Ném chiếc smartphone sang một góc giường. Việc lướt mạng xã hội lúc nửa đêm chỉ tổ nhìn thấy cuộc sống hoàn hảo của người khác rồi tự dằn vặt chính mình.
Mấy trò mèo này nghe có vẻ ngớ ngẩn, nhưng anh đảm bảo chúng hiệu quả hơn vạn lần việc em cứ trằn trọc tự hỏi vì sao mình lại xui xẻo thế đấy.
Ngưng phán xét chính mình mỗi khi vấp ngã hay lỡ lầm
Anh biết em hay có thói quen tự trách móc mỗi khi có chuyện không vừa ý xảy ra. Đêm nằm gác tay lên trán, em lại tự dằn vặt: “Tại sao lúc đó mình lại ngốc thế?” hay “Sao mình vô dụng quá vậy?”. Càng nghĩ, em càng tự trói mình vào một chiếc vòng kim cô do chính em tạo ra.
Thực ra, học cách đối xử với chính mình dịu dàng hơn khó hơn là đi bao dung với người khác nhiều. Hãy thử nghĩ xem, nếu đứa em gái ruột của em đi làm về mệt mỏi, lỡ tay làm hỏng việc và khóc rấm rứt, em có mắng nó là đồ vô dụng không? Chắc chắn là không rồi, em sẽ ôm nó vào lòng và pha cho nó cốc nước ấm đúng không? Bản thân em cũng xứng đáng nhận được sự vỗ về đó.
Cuộc đời này không có ai hoàn hảo từ vạch xuất phát đến đích đến cả. Một ngày tồi tệ ở công ty hay một cuộc tình dở dang chẳng thể định nghĩa được giá trị con người em. Chấp nhận sự thật rằng ai cũng có quyền sai lầm chính là tấm vé thông hành đầu tiên giúp em nhẹ gánh để bước tiếp.
Góc nhìn đàn ông: Đàn ông suy nghĩ và giải tỏa áp lực thế nào?
Nhiều đứa em hay hỏi anh rằng sao lúc gặp chuyện căng thẳng, bọn con trai tụi anh lại chọn cách im lặng thay vì ngồi xuống giãi bày. Thật ra, đôi khi tụi anh rơi vào trạng thái “đóng cửa” không phải vì hết thương hay xem nhẹ cảm xúc của em, mà đơn giản vì bộ não đàn ông lúc đó đang quá tải và cần thời gian tự xử lý mớ hỗn độn riêng.
Cách bọn anh làm trống rỗng bộ não thường rất thực tế và mang tính vật lý cao. Có ông chọn cách xách giày chạy năm bảy cây số đến rã rời chân tay, có ông ngồi im hàng giờ chơi một ván game hoặc đơn giản là nhìn đờ đẫn vào khoảng không trước mặt. Không phải tụi anh vô tâm, mà đó là cách duy nhất để tạm ngắt kết nối với những áp lực ngoài kia.
Thế nên, nếu có lúc người bên cạnh em bỗng dưng lầm lì ít nói, đừng vội suy diễn hay tự trách mình. Họ cũng đang chật vật chiến đấu với những con quái vật trong tâm trí giống như em vậy. Hiểu được điều này, em sẽ thấy nhẹ lòng hơn rất nhiều khi không phải gồng lên gánh cả cảm xúc của thế giới.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để nhận biết mình đang bị overthinking hay chỉ đang suy nghĩ bình thường?
Suy nghĩ bình thường giúp bạn giải quyết vấn đề, còn overthinking là vòng lặp vô tận các kịch bản tồi tệ, lặp đi lặp lại khiến bạn kiệt sức, mất ngủ và không tìm ra lối thoát.
Tại sao ban đêm thường là lúc những suy nghĩ tiêu cực trỗi dậy mạnh mẽ nhất?
Vì ban đêm không gian yên tĩnh, các hoạt động ban ngày dừng lại, lượng cortisol giảm và não bộ có xu hướng phóng đại mọi cảm xúc cô đơn, lo âu trong bạn.
Người yêu của em có đang overthinking giống em không và làm sao để hiểu họ?
Đàn ông cũng overthinking nhưng họ thường chọn cách im lặng, thuL rút hoặc cắm mặt vào công việc để che giấu thay vì nói ra như phụ nữ. Hãy cho anh ấy không gian riêng và sự kiên nhẫn.
Để lại một bình luận